Gysgaça mazmuny
Baýlaşdyrylan tüwi mikroelementleri ýetirmek üçin täze peýda bolýan serişde bolup, tebigy üyülen tüwiniň görnüşine, bişirme häsiýetine we organoleptiki aýratynlyklaryna meňzetmek üçin niýetlenendir. Bu gollanma ekstrudiýa arkaly öndürilen baýlaşdyrylan tüwi däneleriniň (FRK) senagat möçberinde önümçiligi üçin ädim-ädim tehniki gollanma hödürleýär. Öz içine formulýa ylymy, ekstruziýa tehnologiýasy, guradyş kinetikasy, örtük ulgamlary, garyşdyryş nisbətleri, hil üpjünçiligi protokollary, kadalaşdyryjy çarçuwalar we köplenç duş gelýän kemçilikleri çözmek boýunça görkezmeleri alýar. Maksatly auditorýa düwü güýçlendiriş desgalarynda işleýän azyk tehnologlary, önümçilik dolandyryjylary we hil üpjünçiligi işgärlerinden ybaratdyr.

1. Giriş: Däniň baýlaşdyrylmagynyň esaslandyrylyşy
Dünyada 3,5 milliarddan gowrak adam üçin tüwlük esasy iýmitdir. Emma polirlenen tüwlük ýalpyldama prosesi wagtynda öz mikronutrientleriniň (tiamin, niasin, demir, sink) 75–90 %-ini ýitirýär. Baýlaşdyrmak A witamini, folik turşy, demir we sink ýaly möhüm iýmit maddalarynyň tebigy derejesini dikeldýär we ondan hem ýokary çykýar. Bütindünýä Saglyk Guramasy (BSG) bir adama günleýin 300 g-dan artyk tüwi iýilýän ýerlerde tüwi baýlaşdyrmagy tygşytly we netijeli jemgyýetçilik saglygy goraýyş çäresi hökmünde maslahat berýär.
1.1 Güýçlendirilmiş tüwi öndürmek üçin üç tehniki ugur
- Berkitme usuly (Köhnelenen): üyüdilen tüwiň üstüne mineral gübre erginini sepýär. ýuwulandan soň gowşak saklanýar.
- Toza usuly (Çäkli ulanyş): Iýmitlik ýag bilen garylan tozuly premiksiň ýelmeşmegi. Transport wagtynda iýmit maddalarynyň aýrylmagy.
- Ekstruziýa usuly (häzirki senagat standarty): gurç aşaundan, iýmit goşundylarynyň premiksiýasyndan we baglaýjylardan inženerlenen gurç görnüşli däneleri öndürmek.
Bu gollanma diňe bir ____-e ünsi jemleýär. gyzgyn ekstruziýa (iki burçly ekstruderler) – bişirenden soň formasyny we iýmit maddalaryny saklaýan, ýuwulmaga çydamly, termiki taýdan durnukly berkidilen tüwi dänelerini (FRK) öndürýän ýeke-täk usul.

2. Çig mal we düzüm bölekleriniň spesifikasiýasy
2.1 Esasy un düzümi
| Komponent | Paý (ağyrlyk/ağyrlyk) | Spesifikasiýa |
|---|---|---|
| Düwü uny | 70–85% | Sönen tüwi (100% 120 mesh-den geçýän), çyglylyk 10–12%, amiloza 20–28% |
| Tapioka kraхmally | 5–15% | Baglaýjy we teksturalaşdyryjy, amilopektin >80% |
| Üýtgedilen kraхmal | 2–5% | Gidroksipropillenen ýa-da çapraz baglanan; sowuk suwda şişmegi gowulandyrýar |
| Düwüň kepegi | 0–5% | Ýagsyzlandyrylan, mikronizlenen; lipidleri baglamak ukybyny gowulandyrýar |
Kritiki bellik: Ýokary amilozly tüwi görnüşleri (meselem, IR64, Basmati görnüşli) bişirilende hem bütin galýan FRK öndürýär. Mumly tüwi (amilosy ýok) yapyşjak we parçalanan däneleri döredýär.
2.2 Vitamin we mineral premiksi
Standart köp mikronutrientli premiks (iň soňky FRK-niň her kg-yna):
| Mikroýemlik | Bileşik | FRK-de konsentrasiýa |
|---|---|---|
| Demir (kapsulalaşdyrylan) | Ferri pirofosfat ýa-da NaFeEDTA | 6–10 mg |
| Sink | Sink oksid ýa-da sink sulfat | 6–10 mg |
| A witamini | Retinil palmitat (250 CWS) | 600–800 µg RE |
| Folýk turşy | Pteroylmonoglutamik kislota | 150–200 µg |
| Witamin B12 | Sianokobalamin (0,1% sepip guradylan) | 2–4 mikrogramm |
| Tiamin (B1) | Tiamin mononitrat | 1–2 mg |
| Niacin (B3) | Nikotinamid | 10–15 mg |
Kaplama talaby: Demir we A witamini saklanyş wagtynda pro-oksidant reaksiýalaryň we ýaramaz tagamlaryň öňüni almak üçin lipid kapsulasyna (hidrogenlenen palma stearini ýa-da üýtgedilen kraхmal matrisi) gaplanmalydyr.
2.3 Işleme kömekçileri we baglaýjylar
- Emülsiýalaşdyryjylar: Monogliséridler (0,2–0,51 TP3T) – unyň nemlenmegini gowulandyrýar.
- Kalsiý karbonat (0.5–1.0%) – pH buferi; kislota katalizlenen witamin bozulmagynyň öňüni alýar.
- Antioksidantlar: Gatnaşdyrylan tokoferollar (0.05%) + askorbyl palmitat (0.03%) – A witamini we köp doýmadyk lipidleri gorap saklaýar.
- Su: Içilip bolýan, umumy formulanyň agramy 25–35% (soňky xamyr çyglylygy 28–32%).
3. Öndüriş prosesiniň akym diagrammasy
Ürülen tüwi → Arassalaýyş → Uçurmak (çakylly mikser) → Süzmek (120 mesh)
↓
Witaminler + minerallar bilen öňünden garyşdyrmak → Gurak garyşdyrmak (lentaly garyşdyryjy, 15 min)
↓
Suw + emulsifikatorlary goşmak → Nemli garyşdyrmak (ýokary kesiji garyşdyryjy, 5 min)
↓
Kondisionirleme (60°C, 20 minut, möhürlenen gap)
↓
Ekstruziýa (iki burçly, 90–110°C silindr)
↓
Kalyp plitasi (düwü görnüşli deşikler)
↓
Aýlanýan kesiji (tizlik sazlap bolýar)
↓
Ilkinji guradyş (titreýän akymly gatlak, 80°C, 6 min)
↓
Esasy guradyş (lentaly guradyjy, 40–50°C, 4–6 sagat)
↓
Sowutmak (daşky howa, 35 °C-den pes)
↓
Süzmek (titreýişli süzgüç, 2 mm we 4 mm torlar)
↓
Tebigy üyülen tüwi bilen garyşdyrmak (1:50-den 1:200-e çenli aralykda)
↓
Gaplamak (azot bilen ýuwulan, UV-bariýerli haltalar)
4. Jikme-jik bölüm operasiýalary
4.1 Arassalamak we ýygmak
Enjamlar: Çukurly silindr + daşsyzlandyryjy + magnet + çakyl döwüji.
Prosedura:
- Sönen tüwi arassalaýyş ulgamyndan geçiriň: daşlary, kabuk böleklerini, demir bölejiklerini we ýetişmedik däneleri aýyryň.
- Uny iki tapgyrda öndürmek:
- Gross üyütme (0,8 mm eleke)
- Üpünçe üyütme (0,3 mm elen) – 100%-iň 125 µm (120 mesh) geçmegini üpjün ediň.
- Unuň temperaturasyny gözegçilikde saklaň (amilo-pektiniň retrogradasiýasynyň öňüni almak üçin 50 °C-den ýokary bolmaly däldir).
Sypaly barlagy: Zarralaryň ölçeg paýlanyşy (lazer difraksiýasy): D90 < 120 µm. Galyň zarralar kalıbyň tıkanmagyna we ýüzüniň gaty gurluşly bolmagyna sebäp bolýar.
4.2 Premiks we uny gurak garyşdyrmak
Enjamlar: Lentli blender (iki spiral), kuwwaty 500–2000 kg top.
Prosedura:
- Geometrik seýreldiş usuly:
- 1-nji ädim: 1 kg premiksi 10 kg tüwi unu bilen polietilen haltada el bilen garyşdyryň.
- 2-nji ädim: 200 kg tüwi unu saklaýan blenderiň içine geçiriň. 5 minutlap garyşdyryň.
- 3-nji ädim: Galan uny goşuň. Goşmaça 10 minut garyşdyryň.
- Kritiki parametr: Gatylma birmeňzullugynyň maksady RSD < 5% (10 sany tötänden alnan nusga, A witamini ýa-da demir kesgitlemesi).
4.3 Nemli garyşdyryş we şertlendiriş
Enjamlar: Ýokary kesme güýjüne eýe paddl garyjy (meselem, Diosna ýa-da Lödige) + jiletlenen şertlendiriji tank.
Suw hasaplamasy:
- Nishana un çyglylygy: 30% çygly esasda.
- Eger un çyglylygy = 11% bolsa, onda:
- Goşuljak suw (kg) = (Nishanýan çyglylyk – Un çyglylygy) × Un massasy / (100 – Nishanýan çyglylyk)
- Mysal: 1000 kg un 11% çyglylykda. Maksat 30% çyglylyk.
Su = (30-11) × 1000 / (70) = 271,4 kg.
Gatylama ädimleri:
- Gurak garyndyny mikseriň içine goşuň, gyrkylyşy (60 rpm) başlatyň.
- Suwuň 10%-inde öňünden disperglenen emulsifikatorlary we antioksidantlary goşuň.
- Galan suwy 60 sekuntyň dowamynda goşuň.
- Ähli suw goşulandan soň 5 minutlap garyşdyryň. Xamyryň temperaturasy 35–40 °C-e ýetmeli.
Şertlendiriş: Hamury örtükli gapyna geçiriň. 60 °C-de 20 minutlap saklaň (krakhmalyň bölekleýin gelatinleşmegi viskoziteti we baglaýjylygy artdyrýar).
4.4 Ekstruziýa: FRK önümçiliginiň ýüregi
Enjamlar: Birlikde aýlanýan iki burgulu ekstruder (L/D nisbati 20:1-den 25:1-e çenli, burgularyň diametri 50–120 mm). Mysal modelleri: Coperion ZSK, Bühler BCTN, Clextral EVOLUM.
Ekstruder temperatur profil (bäş zolagy):
| Zona | Funktsiýa | Temperaturasy (°C) |
|---|---|---|
| 1 (iýizmek) | Göçürmek | 25–30 |
| 2 (ýygamak) | Gatylama | 60–70 |
| 3 (bişirmek) | Gelatinleşme | 90–100 |
| 4 (salatmak) | Viskozlyk dolandyryşy | 70–80 |
| bäş (zar) | Formalaşdyrmak | 80–85 |
Vida konfigurasiýasy (iýmitlendirijiden kalıba çenli):
- Ugratma elementleri (aralyk 40 mm) – 4 toplum
- Ýumşatmak bloklary (45° ýalňyşma) – 3 toplum
- Geri elementler (pitch -20 mm) – 1 toplum (basyş döredýär)
- Gatylaşdyryş paletkalar (60° öňe) – 2 toplum
- Geçiriji elementler (aralyk 20 mm) – soňky gysylma
Işletme parametrleri:
- Şurup tizligi: 250–400 rpm
- Öndürijilik: 10 mm burç diametri üçin sagatda 80–150 kg (takyk däl düzgün)
- Aýratyn mehaniki energiýa (SME): 120–180 kWh/tonna
- Basym: 40–80 bar (basym transdýuseri bilen gözegçilik ediň)
Kesiji plitalaryň dizaýny:
- Deşik şekli: oval (2,5 mm × 1,2 mm) ýa-da ýarym aý (tebigy tüwi däne görnüşini meňzetmek üçin).
- Delikleriň sany: ekstruderiň ululygyna baglylykda 500–2000.
- Guradylan däneň uzynlygy: 3–5 mm (uzynlygynyň artmagy basyşy we däneň dykyzlygyny ýokarlandyrýar).
Kesiji ulgam:
- Rotarý pyçak kalıbyň ýüzüne tekiz ýerleşdirildi.
- Pichoň tizligi = 600–1200 rpm.
- Kernel uzynlygyny dolandyrmak: Pyçak aýlanma tizligi = (Şraýba aýlanma tizligi × geçirimlik faktory) / islenýän uzynlyk (meselem, adatça 7–8 mm).
4.5 Guradyş we durnuklaşdyryş
Täze ekstrudirowka edilen FRK 75–85 °C-de we 28–321 TP3T çyglylyk derejesinde çykýar. Tiz guradyş çatlamalara sebäp bolýar; haýal guradyş mikroorganizmleriň ösmegine mümkinçilik berýär.
Iki tapgyrly guradyş protokoli:
1-nji basgançak: Suwuk gatlakly öňki guradyş
- Howa temperaturasy: girizilişde 80°C, çykşynda 50°C
- Howa tizligi: 1,5–2,0 m/s (3 mm däneçikler üçin emme tizliginden pes)
- Galma wagty: 6–8 minut
- Neminiň azaldylmagy: 30%-den 18–20%-e
2-nji basgançak: Kəmər guradyş (temperatura bejergisi)
- Kemer tizligi: 0,05–0,10 m/s
- Zona 1 (50°C, 2 sagat) – baglanmadyk suwy aýyrmak
- Zona 2 (40°C, 2 sagat) – haýal diffuziýa
- 3-nji zona (daşky howa, 30–40 minut) – soňky deňagramlaşma
Soňky çyglyk spesifikasiýasy: 10–12% (suw işjeňligi Aw = 0,55–0,60).
Guradyş kemçilikleriniň öňüni almak:
- Cracks: Guradyş tizligini azaltmak (birinji zolagyň çyglylygyny 35% göterime çenli ýokarlandyrmak).
- Sertleşdirme: Ürük temperaturasy 60 °C-den ýokary bolmaly däl.
- Ýelmeşiklik: öňki guradyşdan soň 0.1% tüwi däne ýagy sepmesini ulanyň.
4.6 Süzmek we ýalpyldatmak
Ekran synagy:
- Artykmalar (4,5 mm-den uly) – täze unyň ≤10% mukdarynda gaýtadan üyürmek we gaýtadan işlemek.
- Çökündiler (2,0 mm-den kiçi) – zyňmak ýa-da haýwan iýmiti üçin ulanmak.
- Gabyllanýan diapazon: 6,5–8,5 mm uzynlykda we 1,8–2,2 mm diametrde FRK üçin 80%.
Islege görä parlatmak: Sentrifugal polýer (3–5 sekunt) içinde 0,2% tüwi kepegi ýagy we 0,02% titan dioksid (ak piqment) bilen ýeňil gyrmak. Bu görnüşi gowulandyrýar we tozy azaldýar.
5. Güýçlendirilmiş däneleri tebigy tüwi bilen garyşdyrmak
5.1 Maksatly seýreltme faktorlary
Gatnaşyk nisbati FRK-däki premiks konsentrasiýasynyň we islenýän ahyrky berkitilen tüwiň konsentrasiýasynyň arasyndaky tapawuda baglydyr.
Mysal hasaplama:
- Premiks şeýdip düzüldi, FRK-de her kilogramda 200 mg demir bar.
- Soňky berkitilen tüwi maksady = her kg-da 4 mg demir.
- Gatnaşyk nisbati = 200/4 = 50:1 (meselem, 1 kg FRK + 49 kg tebigy tüwi).
Adaty nisbətlər:
- 1:50-den 1:200-e çenli (dünýä tejribesi)
- 1:100 (iň köp ulanylýan – çykdajylary we paýlanyş birmeňzüligini deňleýär)
5.2 Garaşdyrmak enjamlary
Topar garyşdyryş: Iki konusly blender ýa-da V-blender. 60% göwrümine dolduryň, 10 minutlap 20 rpm tizlikde aýlandyryň.
Dowamly garyşdyryş: Häcmli ýa-da gravimetrik azyk berijiler (FRK üçin agram ýitgisi usuly, tebigy tüwi üçin kəmərli azyk beriji) garyşdyryş burgusyna (dinamik garyşdyryjy) ýa-da aýlanýan barabana (statik garyşdyryjy) boşadýarlar.
5.3 Homogenlik barlagy
Her bir 1 tonlyk partýadan 10 sany sumka nusga alyň. Iz ögütiji (meselem, riboflavin ýa-da demir) üçin analiz ediň. Gabyllama kriteriýi: üýtgeýişlik koeffisiýenti < 15% (Codex Alimentarius standarty).
6. Hil gözegçiligi we analitik usullar
6.1 Iş prosesiň dowamynda hili barlaglary
| Parametir | Uslup | Ýygylyk | Nişan |
|---|---|---|---|
| Un bölejik ululygy | Elektrofiltr #120 | her partia | 100% geçdi |
| Unuň çyglylygy | Halogen nem analizatory | her 30 minutda | 28–32% |
| Ekstruder kalypynyň temperaturasy | Termokupl | üznüksiz | 80–85°C |
| Kärňel uzynlygy (ýagy) | Sanly ştaнгe (50 sany) | her sagat | 7,5 ± 0,5 mm |
| Ýadro bitewülügini | 10 minut gaýnadandan soň göze görünýän barlag | her sagat | 95% intakt |
6.2 Tamamlanan önümiň synagy
Körişi:
- Reňk: Standart tüwi bilen reňkölçgüji ulanyp deňeşdiriň (L gymmaty > 70, a gymmaty < 2.0).
- Forma: 100% tüwi meňzeş (dyrnaklar ýok, juftlar ýok).
Pişirme hili:
- 20 g FRK we 980 g tebigy tüwi 2 litr suwda 15 minut gaýnadyp bişiriň.
- Suwuny süzüp, ak tepsä ýaýdyň.
- Söňük FRK-i san. 5% söňük bolsa geç.
Mikroelementleriň saklanyşy (ýuwmak we bişirmek synagy):
- Öý şertlerinde ýuwulmagy simulýasiýa ediň: 100 g garyndyny 500 mL suwda 30 sekuntlap ýuwup duruň (ýumşak gyrkylyş). Suwy döküň.
- 3 esse göwrümli suwda 15 minut bişiriň.
- Pişirilen suwy süzüň. FRK-de demir we A witamini boýunça analiz ediň.
- Gabyllama: inkapsüle edilen demir üçin ≥85% saklanma, A witamini üçin ≥70% saklanma.
Durnuklylyk öwrenişi:
- Bitirilip berkitilen tüwi 40 °C we 75 % çyglylyk (tizleşdirilen şertlerde) saklaň.
- 0, 1, 2 we 3 aýda nusga alyň.
- 3 aýda A witaminiň degradasiýasy 20%-den ýokary bolmaly däldir.
6.3 Mikrobiologik çäklendirmeler (her gramda)
| Organizm | Çäk |
|---|---|
| Jemi plastinka sany | < 10⁴ KBE/g |
| Maya we küf | < 10² KBE/g |
| Koliformlar | < 10 KBE/g |
| Salmonella | 25 g-de ýok |
7. Adaty kemçilikleri aradan aýyrmak
7.1 FRK bişirilende parçalanýar
Sebäpler we çözgütler:
- Karbohidratlaryň ýeterlik derejede gelatinleşmezligi → Ekstruder zolagy 3-üň temperaturasyny 95–100 °C-e çenli ýokarlandyryň.
- Pes amiloza mukdary → 10% ýokary amiloza düwü uny (meselem, uzyn däne) goşup garyşdyryň.
- Aşırı guradyş (nemlik <8%) → Ahyrky nemligi 10–12%-e çenli ýokarlandyrmak.
7.2 Ýüzde çatlama ýa-da çukurlaşma
Sebäpleri:
- Guradyjaçdan öňki gurnamada çalt çyglylyk ýitgisi.
- Ýer gaty gysga (pes arka basyş).
- Çözgütler: Suwuk gatlagyň temperaturasyny 70°C-e çenli pese gaýtaryň; kalıbyň ýerini 4 mm-e çenli artdyryň.
7.3 Ekstruziýa wagtynda iýmit maddalarynyň ýitgisi
A witaminiň bozulmagy iň duýgur. Kabul edilýän ýitgi <15%. Öňüni almak:
- Iýmitlendiriji hopperde inert atmosfera (azot bilen ýuwma).
- 5-nji zolagyň baril temperaturasyny 70°C-e çenli pese gaýtaryň.
- Çapraz baglanyşykly kraхmal örtükli kapsulalaşdyrylan A witaminini ulanyň.
7.4 FRK suwda ýüzer
Geniýiş (puffing) sebäpli dykyzlyk gaty pes. Düzediş:
- Sowutma zolagynyň uzynlygyny artdyryň (dieg temperaturasyny 75 °C-e çenli azaltmak).
- Şurup kompressiýa gatnaşygyny artdyryň (daha köp ters elementleri ulanyň).
- 2% kalsiý karbonaty dykyzlyk agenti hökmünde goşuň.
8. Gaplama we saklama boýunça maslahatlar
8.1 Gaplama materiallary
Üç gatly lamine gurluş:
- Daşky gatlak: BOPP (iki ugurly orientirlenen polipropilen) – 20 µm (basylyp bolýan, çyglyga garşy päsgel).
- Orta gatlak: Alýuminiý folga – 9 µm (kislorod we ýagtylyk barlagy – A witamini üçin örän möhümdir).
- Içki: LLDPE (syrly pes dyensitelikli polietilen) – 50 µm (gyzgyn möhürlenip bilme ukyby).
Kislorod geçiriş derejesi (OTR): 23 °C we 50% çyglylyk derejesinde günde 5 sm³/m²-den az.
Suw bugunyň geçiriş derejesi (WVTR): < 0,5 g/m²/gün.
8.2 Üýtgedilen atmosfera gaplama (MAP)
- Wakuum: 700–750 mm Hg.
- Azot bilen yzyna ýuwma, galan kislorod mukdary 0,51 TP3T-e çenli.
- 12 aydan gowrak saklama möhleti üçin islege görä demir esasly kislorod siňdiriji sachet.
8.3 Saklama şertleri
- Temperatura: 15–25°C (A witaminiň ýitmeginiň öňüni almak üçin 30°C-den ýokary temperaturadan gaça duruň).
- Garisma çyglylyk: <65% (küf we tortlanmagyň öňüni alýar).
- Saklama möhleti: 12 aý (adaty), MAP bilen + sowadylyp saklanylanda 18 aý.
8.4 Bellik goýmak talaplary (BMG/FAO-a görä)
Majbur beýanatlary:
- “Kalsiý goşulan tüwi – aşa ýuwmaň”
- “Garaşyşda [X]% berkitilen däneler bar”
- Iýmit maddalarynyň beýanaty (100 g-a görä)
- Saklama görkezmesi: “Gün şöhlesinden daşda, sowuk we gurak ýerde saklaň”
9. Kadalaşdyryş we howpsuzlyk meseleleri
9.1 Iň ýokary rugsat berlen derejeler (Codex Alimentarius, 2023)
| Iýmit maddalary | Her 100 g tüwi boýunça iň ýokary mukdar |
|---|---|
| Demir | 12 mg (elementar) |
| Sink | 10 mg |
| A witamini | 800 µg RE |
| Folýk turşy | 400 mikrogramm |
9.2 HACCP-iň kritik gözegçilik nokatlary
| CCP | Howp | Kritiki çäk | Gözegçilik |
|---|---|---|---|
| CCP1: Ekstruziýa | Patogenleriň ýaşap galmagy (Bacillus cereus) | Iň azy 85°C-de 15 sekunt | Çyzgy görnüşli temperatura ýazgyç |
| CCP2: Guradyş | Aflatoksiniň ösmegi | Nemlilik <12% 4 sagadyň içinde | Her 30 minutda nusga almak |
| CCP3: Metaly anyklamak | Demir bölejikler | Fe > 1.0 mm | Her partdan öň kalibrlenen detektor |
9.3 Allergen dolandyryşy
Düwü uny glutensizdir. Emma eger şol bir önümçilik liniýasy bugdaý işledýän bolsa, durmuşa geçiriň:
- Dürnükli reňk kodly gurallar tüwi liniýasy üçin.
- Allergen tampon synagy (glutene ELISA) < 20 ppm.
10. Iqtisadi we durnuklylyk boýunça pikirler
10.1 Çykdajylaryň bölünmegi (FRK tonnasyna görä)
| Bend | Bahasy (ABŞ dollary) |
|---|---|
| Sönen tüwi (1,2 tonna) | 360 |
| Premiks (witaminler + minerallar) | 180 |
| Nişasta we baglaýjylar | 40 |
| Energiýa (ekstruder + guradyjy) | 35 |
| Zähmet we hil gözegçiligi | 50 |
| Paketleme (25 kg-lyk sumkalar) | 30 |
| Jemi | 695 |
Adaty satuw bahasy: $1,000–1,500/ton FRK. Garaşdyrylan garylan tüwi $0.50–0.80/kg aralygynda satylýar (adaty üyülen tüwiden 5–10% ýokary).
10.2 Energiýa tygşytlylygynyň mümkinçilikleri
- Guradyjynyň çykýan gazynyň ýylylygyny gaýtadan ulanyp ekstruder iýmitlenýän suwy öňünden gyzdyryň (10–15% energiýa tygşytlaýar).
- Ekstuder motorlarynda ýygylygy üýtgeýän sürüjileri ulanyň.
- Barel zolaglarynyň 3–5-nji bölümlerine izolýasiýa gurnap goýuň.
10.3 Goşmaça önümleriň ulanylyşy
- Süzgüçden geçirilýän tozlar (<2 mm): Haýwan iýmiti goşundysy hökmünde satylýar (işjeň iýmit maddalaryny öz içine alýar).
- Gaýtadan üyürilen uly däneler: Hiline täsir etmezden formulanyň iň köp 10% mukdaryny gaýtadan işläň.
11. Goşma: Öndürijilik ýazgy nusga sahypasy
| Wagt | Topar ID | Ekstruderiň aýlanma tizligi | Die Temp (°C) | Nem (%) | Ýadro uzynlygy (mm) | Wizual bitewilik | Operator |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 08:00 | 230515-01 | 300 | 82 | 29.5 | 7.45 | Geç | J.M. |
| 09:00 | 230515-01 | 305 | 81 | 30.1 | 7.52 | Geç | J.M. |
| … | … | … | … | … | … | … | … |